Abstrakty wykładów

Abstrakt:

Trauma złożona, będąca konsekwencją długotrwałych doświadczeń o charakterze relacyjnym i urazowym, prowadzi do wielowymiarowych konsekwencji psychicznych i somatycznych, często skutkujących rozwojem złożonego PTSD. Jej obraz kliniczny obejmuje nie tylko trudności w regulacji emocji, ale także zaburzenia w obszarze relacji interpersonalnych (w tym relacji partnerskich i rodzinnych), wzorce zachowań, systemy przekonań (w tym przekonania tożsamościowe), a także funkcjonowanie neurofizjologiczne i cielesne. Złożoność tych objawów wskazuje na konieczność pracy terapeutycznej obejmującej różne, wzajemnie powiązane warstwy doświadczenia.

Psychoterapeuci – niezależnie od reprezentowanej modalności teoretycznej czy metody pracy – w toku prowadzonej terapii stają się świadkami ujawniania się symptomów z różnych sfer funkcjonowania osoby, z którą pracują. Wymaga to nie tylko pogłębionego rozumienia dynamiki traumy złożonej, lecz także kompetencji umożliwiających adekwatne reagowanie na zjawiska pojawiające się na poziomie emocjonalnym, relacyjnym, poznawczym, behawioralnym, cielesnym i systemowym. W praktyce różne podejścia psychoterapeutyczne oferują narzędzia adresujące wybrane aspekty tych doświadczeń, jednak żadne z nich w izolacji nie obejmuje pełnego spektrum trudności.

Cel wystąpienia stanowi refleksja nad ideą wielowarstwowej pracy psychoterapeutycznej, zakładającej równoległe uwzględnianie różnych poziomów funkcjonowania jednostki, przy jednoczesnym zachowaniu spójności prowadzonej terapii. Kluczowym elementem będzie tutaj wspieranie wewnętrznie rozwijającego się procesu zdrowienia człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem jego sprawczego udziału. Oznacza to uważność terapeuty wobec spontanicznie wyłaniających się w terapii przejawów reorganizacji psychicznej – widocznych w treściach, przekonaniach, zmianach w relacji terapeutycznej, a także w “rozegraniach” oraz w zaproszeniach do uwikłania (przeciwprzeniesienia). Zamiast zatem narzucania sztywnej struktury interwencji, terapeuta pełnić tu będzie rolę osoby, która rozpoznaje, nadaje znaczenie i wspiera te procesy, posiadając jednocześnie kompetencje do pracy z ich różnorodnymi przejawami.

Abstrakt:

Dynamiki przeciwprzeniesieniowe są nieuniknionym elementem terapii i występują w trakcie całego procesu terapeutycznego. Większość terapeutów jest świadoma problematycznych, negatywnych impulsów przeciwprzeniesieniowych. Mniej oczywisty jest jednak niszczący wpływ dynamik przeciwprzeniesieniowych wynikających z najlepszych intencji terapeuty. Na przykład nasze najszczersze chęci niesienia pomocy klientom mogą podważać ich osobistą wolność i wzmacniać proces infantylizacji.

Zrozumienie najczęstszych dynamik oraz większa świadomość własnych wzorców pozwala terapeutom pracować efektywniej, przy jednoczesnym mniejszym nakładzie wysiłku.

Abstrakt:

Współczesna psychoterapia w dużej mierze opiera się na linearnym rozumieniu czasu, w którym zmiana postrzegana jest jako proces stopniowy. Choć perspektywa ta ma wartość kliniczną, może pomijać istotny wymiar ludzkiego doświadczenia – bezpośredniość subiektywnej obecności. W wystąpieniu zostanie przedstawiona koncepcja czasu wertykalnego jako fenomenologicznego wymiaru ujawniającego się w chwili obecnej i nadającego doświadczeniu głębię. Z tej perspektywy trauma rozwojowa może być rozumiana nie tylko jako powtarzanie przeszłości, lecz także jako ograniczona zdolność dostępu do własnego przeżywania tu i teraz. Ponadto wystąpienie podejmuje refleksję nad tym, w jaki sposób relacja klienta z czasem może stanowić wskazówkę w eksploracji klinicznej w pracy z traumą rozwojową.

Abstrakt:

Wystąpienie prezentuje szczegółowe studium przypadku psychoterapii indywidualnej prowadzonej w ujęciu relacyjno-rodzinnym, ukazując integrację różnych podejść terapeutycznych w pracy z traumą. Proces terapeutyczny rozpoczął się od pogłębionej diagnozy, obejmującej zarówno narzędzia psychometryczne, jak i pomiary psychofizjologiczne (w tym qEEG), co umożliwiło wielowymiarowe rozumienie zgłaszanych trudności oraz ich neurobiologicznych uwarunkowań.

Konceptualizacja przypadku łączyła perspektywę systemową z analizą indywidualnych procesów psychicznych, uwzględniając znaczenie wzorców międzypokoleniowych, stylów przywiązania oraz dynamiki relacyjnej w rodzinie. Na tej podstawie opracowano zindywidualizowany plan terapeutyczny, integrujący interwencje o potwierdzonej skuteczności z różnych nurtów psychoterapii.

W procesie leczenia wykorzystano m.in. podejście NARM, EMDR, terapię schematów w pracy z traumą, a także neurofeedback i biofeedback w celu wspierania zdolności samoregulacji. Dodatkowo zastosowano techniki poznawczo-behawioralne ukierunkowane na redukcję objawów oraz interwencje systemowe adresujące wzorce relacyjne. Postępy klienta były na bieżąco rozumiane w kontekście jego funkcjonowania w systemie rodzinnym.

Ocena efektów terapii, oparta na porównaniu wyników badań przed i po zakończeniu procesu, wykazała istotną poprawę w zakresie nasilenia objawów, regulacji emocjonalnej oraz jakości relacji interpersonalnych. Studium to podkreśla znaczenie podejść integracyjnych, które łączą perspektywę indywidualną i systemową, umożliwiając osiąganie trwałej i pogłębionej zmiany terapeutycznej.

Abstrakt:

XXI wiek przyniósł ze sobą zjawisko nazywane szeroko „renesansem psychodelicznym” – pojęcie to zaczęło być używane w powszechnym dyskursie w mediach, blogosferze, mediach społecznościowych, jak również w środowiskach akademickich czy klinicznych. Można rozumieć to pojęcie jako powrót do zainteresowania psychodelikami – jako substancjami zmieniającymi świadomość. Ważnym jego aspektem pozostaje trend związany z badaniem substancji psychodelicznych pod kątem ich zastosowania terapeutycznego – często w formie tzw. psychoterapii wspomaganych psychodelikami. To forma leczenia, w której wykorzystanie substancji o działaniu modyfikującym stan świadomości, jak również wpływającym aktywnie i – jak się wydaje – długotrwale na pracę układu nerwowego, powoduje modyfikować przebieg psychoterapii. Szczególnym obszarem zainteresowanie wydaje się tutaj leczenie zaburzeń psychicznych, które pozostają trudne do leczenia dotychczas znanymi metodami – a do takich można zaliczyć lekooporne zaburzenia depresyjne, zespół stresu pourazowego czy uzależnienia od substancji psychoaktywnych.

Niniejszy wykład ma na celu przedstawienie paradygmatu psychoterapii wspomaganej psychodelikami w kontekście leczenia zaburzeń potraumatycznych. Dotychczas wykorzystywano w badaniach i praktyce klinicznej różne substancje w tym celu – przede wszystkim zaś MDMA, ketaminę oraz psylocybinę. Specyfika działania tych substancji oraz jej konsekwencje dla procesu psychoterapeutycznego, będą stanowiły główną oś wykładu. Podjęta zostanie próba wyjaśnienia, dlaczego psychoterapia wspomagana może być bardziej skuteczna w przypadkach osób, u których trudno osiągnąć poprawę przy pomocy „klasycznej” psychoterapii. Istotnym elementem wykładu będzie również przedstawienie ograniczeń tej metody – w zakresie bezpieczeństwa, wymagań praktycznych, kwalifikacji pacjentów , jak również przygotowania i etyki osób prowadzących takie terapie.

Abstrakt:

Trauma seksualna zakorzeniona w doświadczeniach z przeszłości, może ulegać reaktywacji w kontekście aktualnej relacji partnerskiej, istotnie wpływając na funkcjonowanie diady. Badania wskazują, że doświadczenie przemocy seksualnej wiąże się z obniżoną satysfakcją ze związków, obniżoną satysfakcją seksualną oraz większym nasileniem konfliktów w parze.

W relacjach intymnych osób, które doświadczyły przemocy seksualnej istotnie częściej niż w parach bez tego doświadczenia dochodzi do obniżonego pożądania, trudności w podnieceniu i osiąganiu orgazmu oraz doznania bólu seksualnego. Kluczową rolę mogą odgrywać tu objawy pourazowe (m.in. negatywny obraz siebie i innych, unikanie przeżyć i sytuacji przypominających jakimś elementem traumę, nadmierna czujność, dysregulacja emocji, intruzje). Wpływają one na funkcjonowanie jednostki jak i diady, prowadząc dalej do utrwalania szkodliwych wzorców interakcji podtrzymujących napięcie i dystans między partnerami. Jednocześnie relacja partnerska może pełnić zarówno funkcję czynnika ryzyka, jak i zasobu wspierającego proces zdrowienia, co uzasadnia konieczność uwzględnienia perspektywy diadycznej oraz włączenia osoby partnerskiej w proces terapeutyczny jako aktywnie uczestniczącej w zmianie, a nie biernie ją obserwującej.

W czasie wystąpienia zaprezentowane zostaną elementy modelu pracy psychoseksuologicznej z parą, w której aktualne trudności relacyjne i seksualne pozostają w związku z doświadczeniem traumy seksualnej z przeszłości. Model ten łączy klasyczne interwencje terapii poznawczo-behawioralnej z rozszerzeniami tzw. trzeciej fali, w tym terapią akceptacji i zaangażowania(ACT), terapią schematów oraz dialektyczną terapią behawioralną (DBT). Przedstawione ujęcie podkreśla znaczenie integracyjnego, ukierunkowanego na procesy diadyczne podejścia terapeutycznego, które umożliwia jednoczesną pracę nad objawami pourazowymi, regulacją emocji oraz odbudową bezpiecznej więzi i satysfakcji seksualnej w relacji.

Abstrakt:

Trauma złożona wpływa nie tylko na to, jak człowiek przeżywa siebie, ale także na to, jak może być w relacji z drugim człowiekiem. Wystąpienie przedstawia rozumienie traumy złożonej w podejściu Gestalt jako zakłócenia rytmu kontaktu w relacji. Doświadczenia traumy relacyjnej i rozwojowej mogą prowadzić do trudności w regulowaniu bliskości i dystansu, utraty elastyczności granic oraz ograniczenia poczucia wyboru w kontakcie z innymi.

Podczas wykładu omówione zostanie, w jaki sposób trauma wpływa na sposób bycia w relacji – m.in. poprzez zmiany oddechu, napięcie w ciele oraz utrwalone wzorce reagowania pojawiające się w kontakcie z innymi ludźmi. Zostanie również pokazane, w jaki sposób praca terapeutyczna w podejściu Gestalt, oparta na uważności na kontakt, granice i mikro-wybory w relacji, może wspierać odzyskiwanie elastyczności oraz bardziej żywego i bezpiecznego sposobu bycia w relacji.

Abstrakt:

Doświadczenie dorastania w rodzinie z problemem uzależnienia, przemocy lub zaniedbania wiąże się często z długotrwałymi konsekwencjami rozwojowymi, zaburzeniami więzi oraz deficytem bezpiecznego przywiązania. Współczesne podejścia kliniczne coraz częściej opisują konsekwencje takich doświadczeń w kategoriach traumy relacyjnej i złożonej (C-PTSD), której skutki ujawniają się szczególnie intensywnie w okresie wchodzenia w dorosłość.

Celem wystąpienia jest przedstawienie doświadczeń pracy terapeutycznej z młodymi dorosłymi dziećmi alkoholików (MDDA) w wieku 18–26 lat, realizowanej w ramach autorskiego programu „Z dalekiej podróży do własnych kątów”: kompleksowej pracy terapeutycznej rozwijanego i stosowanego przez ponad 20 lat. Program powstał jako odpowiedź na specyficzne potrzeby osób znajdujących się na pograniczu adolescencji i dorosłości, które – mimo formalnej dorosłości – często funkcjonują emocjonalnie w stanie głębokiego zagubienia, obciążone doświadczeniami traumy rozwojowej i relacyjnej. Program powstał w odpowiedzi na specyficzne potrzeby tych osób, które często nie znajdują adekwatnego wsparcia w standardowych modelach terapii krótkoterminowej.

Wystąpienie prezentuje założenia teoretyczne oraz praktyczne elementy integracyjnego modelu pracy terapeutycznej, łączącego podejścia wywodzące się z teorii przywiązania, psychoterapii psychodynamicznej, terapii opartej na mentalizacji (MBT), a także wybranych podejść somatycznych ukierunkowanych na pracę z traumą. Szczególną uwagę poświęcono charakterystycznym strategiom przetrwania rozwijanym w dzieciństwie w rodzinach dysfunkcyjnych (m.in. nadodpowiedzialności, dysocjacji, izolacji emocjonalnej), które w życiu dorosłym stają się źródłem trudności w regulacji emocji, budowaniu relacji oraz kształtowaniu tożsamości.

Prezentacja opiera się na analizie materiału klinicznego zgromadzonego w trakcie wieloletniej pracy w ramach programu, obejmującego ankiety uczestników oraz notatki z wywiadów i konsultacji psychologicznych. Materiał ten pozwala uchwycić powtarzające się wzorce doświadczeń młodych dorosłych wychowanych w rodzinach z problemem uzależnienia czy przemocy oraz zrozumieć mechanizmy utrzymywania się strategii przetrwania w dorosłym życiu.

Wystąpienie pokazuje również, w jaki sposób integracyjna praca terapeutyczna ukierunkowana na rozwój zdolności mentalizowania, budowanie bezpiecznej relacji oraz doświadczenia korekcyjne może wspierać proces odbudowy adekwatnego poczucia własnej wartości, integracji emocjonalnej i rozwoju tożsamości u osób z doświadczeniem traumy rozwojowej i relacyjnej.